zaterdag 28 augustus 2010

Coffee 4 kids

Ex-klasgenoot Bas Cloet trekt binnenkort naar Bogota, Colombia. Hij steunt er een project voor Colombiaanse straatkinderen.

Momenteel verkoopt hij koffie om het project financieel te ondersteunen. Meer info vind je op http://www.wix.com/sebastiaancloet/coffee4kids.

dinsdag 24 augustus 2010

Respect voor Tjeu!

Mathieu Tallon, aka Tjeu, was net als ik een hele tijd instructor bij VDS. Hij vertrok zondag naar Pakistan om voor Unicef de situatie ter plekke op te meten. Alle respect voor Tjeu. Meer info vind je op mathieu.1212.be.

vrijdag 20 augustus 2010

Terug in België

Na een vlotte terugreis ben ik stilaan terug gewend aan het leven in België. Mijn dagen zijn goed gevuld met vakvergaderingen, andere voorbereidingen voor het nieuwe schooljaar en het weerzien met vrienden. Daardoor heb ik overdag niet veel tijd om terug te denken aan Rwanda. Als ik 's nachts m'n ogen sluit, zie ik het wel nog allemaal voor me, dan sta ik terug op het speelveld van de school spelen te organiseren, of in de klassen te vertellen over België, met heel m'n lichaam bijles te geven over breuken en maaltafels...
Hopelijk is het nieuwe trimester goed gestart, loopt het project van de boefjes vlot naar zijn climax toe, en heeft het verdriet van het einde van de vakantie plaats gemaakt voor evenveel enthousiasme als ervoor.

Rechts vinden jullie een laatste fotoreeks, met foto's van de activiteiten op school, de afscheidsspeech, de safari in Akagera National Park...

Voor meer info kan je ook steeds terecht op de blog van Han. Onze activiteiten, vooral tijdens de weekends, hebben enkele weken gelijk gelopen. (Lees vooral het bericht over de kippenfluisteraar).

Voor de Overijsenaren: zondag om 10u spreek ik op het Scoutsdorp op de Druivenfeesten voor het eerst over mijn ervaring als Leraar zonder Grenzen, en de invloed van mijn scouts-bagage daarop.

vrijdag 13 augustus 2010

TV5MONDE : Rendez-vous au Rwanda : épisode 3

TV5MONDE : Rendez-vous au Rwanda : épisode 3

Speeches en tranen

Het zit erop.

Net terug van de school. Gisterennamiddag had het derde leerjaar een ceremontietje voorbereid en en enkele kado's in elkaar geknutseld. Dat gaf me het idee om vandaag een speech te houden voor de kinderen en de leerkrachten, waarin ik mijn diepste respect heb proberen uitdrukken voor het indrukwekkende werk dat ze leveren, ondanks het verleden, maar dankzij hun huidig enthousiasme om helemaal voor Ahazaza te gaan. De valies die uitpuilde van de voetbaluniformen, zit ondertussen vol tekeningen, kaarten, knutselwerken en lokale producten. Moeilijk moment om de leerlingen waarvan je weet dat ze het thuis heel moeilijk hebben, te zien huilen bij je vertrek. Heel moeilijk. Ze klampen zich vast aan je benen alsof ze je nooit meer gaan loslaten. Dat gaan ze ook nooit meer doen. Figuurlijk dan. Soms voel ik me een rotte aap, omdat ik hen hier gewoon achterlaat in hun miserie. Maar goed, dit was een begin. Het werk voor Leraars zonder Grenzen heeft me heel veel inspiratie gegeven voor nieuwe projecten. Plannen voor de toekomst, om het lesgeven in België concreter te maken en de wereld in de klas te brengen, en om mijn vrije tijd in te vullen op zo'n manier dat ik er echt voldoening uit haal.

Dadelijk keer ik nog heel even terug. De 10 "Ninja's", de jongens die gestolen hadden op school en hun geld moesten terugverdienen, wilden me nog één keer apart zien. Het was niet simpel in het begin om hun project op te starten, maar ik heb hen tot inzicht zien komen, en verantwoordelijkheid zien nemen voor wat ze gedaan hebben. Momenteel leggen ze de laatste hand voor de fancy fair die ze organiseren voor de school. Wat ze gedaan hebben kan natuurlijk niet door de beugel, maar soms stuurt de context het individu. Ik praat niet goed, maar probeer te begrijpen. Het zijn één voor één goede kerels met veel talent.

Vanavond neem ik het er nog 1 keer stevig van, met iedereen die ik hier in Gitarama ben tegengekomen en die kan. Collega's van op school, de Amsterdammers, andere grenzelozen...

"Vaarwel Rwanda" ga ik hier op het einde niet schrijven. Het zou te pathetisch zijn, te kort. Te "ik-kom-sowieso-nooit-meer-terug".

Rwanda, hou je goed, ga door, word elke dag kritischer voor jezelf en je leiders, verwerk je verleden op een juiste manier, en vooral: geef je toekomst verder vorm. Investeer radicaal meer in je onderwijs en welzijnsector, behoud ondanks de hardnekkige mondialisering je eigenheid, gun je mensen een afwijkende mening en apprecieer die. En groei.

Wat Ahazaza betreft is mijn boodschap duidelijk: je bent uniek, blijf uniek.

Zo, dat lijkt er al wat meer op.

Murakoze, Rwanda! Murakoze, murakoze.

Jan

ps: de volledige fotoreeks staat begin volgende week online.

maandag 9 augustus 2010

Een dagje beleid...

Vandaag verkiezingen. Als je er meer over wilt weten, spreek me gerust aan na mijn terugkeer. Online houd ik me op de vlakte. Grote Broer leest mee.

Rayina (de directrice) had me gevraagd het schoolbeleid kritisch door te lichten en zowel positieve punten als werkpunen op te lijsten. Ik heb dat gedaan, en daarnet tijdens een heel lang gesprek met haar overlopen. Ziehier een samenvatting:

POSITIEF:

* school met langetermijnplan. In tegenstelling tot de andere scholen hier, weet Ahazaza heel goed waar ze naartoe wil. De bouw van de polyvalente zaal (voor filmvoorstellingen, exposities en lezingen) zal de school op termijn financieel onafhankelijk maken, en dat is een goed plan. Door het "vrije" karakter van de school, kan de school geen beroep doen op financiële ondersteuning, noch van de staat, noch van een of andere religieuze beweging. Rayina weet ook dat ze op haar 77e (!!) voor opvolging moet zorgen, in november arriveert haar opvolgster.

* school met visie. De opvattingen van Decroly (Belgische arts) liggen aan de basis van de pedagogie die hier wordt toegepast. Observer - penser - savoir - agir. Revolutionair in een land waar "van buiten leren" de standaardmethode is. Morgen arriveren 2 leraars van de Decroly-school in BXL om de leerkrachten hier te ondersteunen. Dat wordt interessant!

* radicaal sociaal. Ondanks het feit dat er geen overheidssteun is, weet Ahazaza over de ganse wereld zoveel fondsen te werven dat 1/3 van de leerlingen volledig gratis naar school kan, en dat is hier uniek. Het publiek is dan ook heel gemend, en is in mijn ogen in staat om leerlingen uit de armste sociale klasse uitzicht te geven op universitaire studies. Of gewoon een goede job, want dat is het belangrijkste.

* uniform. Stevig en speels uniform, dat elk verschil in sociale achtergrond elimineert. Iedereen gelijk.

* niveau: het feit dat de leerlingen hier in het vijfde leerjaar vloeiend Kinyarwanda, Engels en Frans spreken, zegt genoeg. Hier wordt gewerkt aan een nieuwe elite. Geen elite die haar strepen verdient op basis van geld, maar op basis van opleiding, kunnen en kritische zin. An American dream is possible.

* responsabilisering leerlingen: elke klas heeft een klasverantwoordelijke, middagverantwoordelijke (er is geen refter), schoenenverantwoordelijke (moeten uit voor ze binnenkomen, anders teveel stof), klassecretaris die alle klasbeslissingen communiceert enz... Er zijn elk jaar op het einde verkiezingen voor de leerlingenraad, en de afgevaardigde van de leerlingen (=voorzitter) is zelfs aanwezig op het oudercontact als te consulteren persoon. 11 jaar!! Ongezien in België, maar evident op Ahazaza.

* indirecte leerlingbegeleiding: de aandacht die gaat op vergaderingen naar de leerlingen die een beurs hebben, getuigt van een groot sociaal engagement van de leerkrachten. Het probleem wordt aangekaart, en er wordt naar oplossingen gezocht die onmiddellijk worden uitgevoerd. Heel leerrijk voor mij als leerlingbegeleider, zowel de problemen die ter sprake komen (eerlijk, soms keert mijn maag om) als de manier waarop ermee wordt omgegaan.

* mentaliteit leerlingen: ik heb hier nog niemand horen klagen over school. De zomeractiviteiten trekken op sommige dagen de volledige leerlingpopulatie aan. Die mannen zijn fier op hun school, dat is alleen al duidelijk als ze de Ahazaza-hymne zingen. "Dynamiques, nous sommes tous uniques!", "Non, ne reculons jamais, avançons dans la bonne direction".

WERKPUNTEN:

* communicatie. 1 maal gehoord is vergeten. Deze week nog installeren we in de leraarskamer een groot bord waarop alle communicatie van de directrice naar de leerkrachten wordt genoteerd. Elke leraar krijgt een grote enveloppe tegen de muur voor persoonlijke communicatie. Er komt een "brainstormwall" voor leerkrachten met ideeën, en er zal ook aandacht gaan naar positieve communicatie. Niet enkel "Imma doit encore nettoyer sa classe", maar ook "Imma était la première à nettoyer sa classe!!".

* positieve stimulansen. Tot nu toe weinig, behoort ook niet tot de cultuur. Net daarom denk ik dat die éne doos koeken op vrijdagmiddag in de leraarskamer, een wereld van verschil kan maken. Ja dat kost, maar ja, dat loont.

* wiskunde: leerlingen hebben heel weinig inzicht. Nood aan handboeken die de wiskunde contextueel benaderen en de praktijk in de klas brengen. Maar daar is Rayina zich heel goed van bewust.

* opvolging leerkrachten. Sommige leerkrachten presteren duidelijk onder hun niveau. Als je een half uur met hen praat, zie je dat ze tot veel meer in staat zijn dan wat ze nu voor de school doen. Het invoeren van functionerings/coachingsgesprekken en werkgroepen zal de besluitvorming democratischer en meer gedragen maken. Op functioneringsgesprekken zullen contractjes gemaakt worden met persoonlijke doelstellingen en een strategie om die te kunnen verwezenlijken. 3 maandelijkse feedback-en evaluatiegesprekken. Probleem is soms de "we doen het morgen wel"-mentaliteit. Enerzijds moet je daar als Europese bezoeker respect voor hebben en je daaraan aanpassen, anderzijds vind ik het ook belangrijk dat ze inzien dat, als je het vandaag doet, je morgen verder staat.

* vakantie-activiteiten. Als Ahazaza wilt dat de activiteiten die we nu op poten zetten, volgende vakantie ook doorgaan, zal er een verantwoordelijke moeten komen die alles op voorhand uittekent. Ik ben bewust enkele mensen heel expliciet aan het betrekken bij de opstellingen van taakverdelingen en voorbereidingen. Voor de volgende dagen zal ik het zelfs grotendeels helemaal uit handen geven.

* Installeren onderzoeks-en observatielabo. Ergens op een zoldertje staan er 5 afgeleefde Mac's van een NGO. In de ene klas ligt wat demo-materiaal, in een andere staat een boekenrek met 7 afgeleefde encyclopediën. Al het onderzoeks-en observatiemateriaal zal in 1 lokaal gebundeld worden. Leerkrachten kunnen dit lokaal reserveren voor hun klas, of zelf gebruiken na schooltijd. Dankzij het project van de Amsterdamse studenten, is er ook op de universiteit een bib voor lagereschoolkids, voor alle scholen uit de regio en kan een interscolair groepje leerlingen wekelijks naar een conversatie-en -onderzoeksgroep.

Er is nog veel werk, maar alleen al het feit dat de directrice zo open stond voor de ideeën, overtuigt me ervan dat Ahazaza (= "Toekomst"), een school is die haar blik op morgen richt. Misschien is de verwezenlijking van alle plannen een totale utopie, maar als je ergens wilt geraken, heb je nood aan een ideaalbeeld. Anders had ik hier ook niet gezeten.

Activiteiten voor morgen: Olympische Spelen. Kampioenen kweken voor de Toekomst. Voor Ahazaza!

Tot blogs,
Jan

ps: dit weekend ging ik met de Amsterdammers 3 dagen op safari in Akagera National Park. Ongelofelijke natuur, de ontspanning deed deugd, de foto's vind je binnenkort, maar ik wil hier nog 5 dagen 200% voor het werk gaan. De rest moet wijken. Daarna val ik steendood 2 dagen in coma denk ik :-).

ps2: fotoreeks 2: activiteiten op school (vooral debat), uitstap naar Kigali en tropisch regenwoud in Nyungwe.

donderdag 5 augustus 2010

Foto's online

Rechts vind je een kleine diavoorstelling van een eerste reeks foto's. Gewoon op klikken, en de foto's worden groter. Dit zijn geen artistieke dingen, doorgaans geen tijd om alles goed af te stemmen.

Op de foto's:
* laatste week trimester 2, toen gaf ik een beetje in elke klas les, zelfs in kleuterklassen. Tijdens schooljaar, dus met uniform voor de kinderen
* voetbalmatch
* rapportuitreiking met ouders
* eerste dagen zomeractiviteiten
* bezoek Kigali

Gevoelige kijkers: opgelet.

Het droge seizoen was nog niet op kruissnelheid toen. Ondertussen lopen de temperaturen hier op 2000m hoogte veel hoger op!

Jan