zaterdag 28 augustus 2010

Coffee 4 kids

Ex-klasgenoot Bas Cloet trekt binnenkort naar Bogota, Colombia. Hij steunt er een project voor Colombiaanse straatkinderen.

Momenteel verkoopt hij koffie om het project financieel te ondersteunen. Meer info vind je op http://www.wix.com/sebastiaancloet/coffee4kids.

dinsdag 24 augustus 2010

Respect voor Tjeu!

Mathieu Tallon, aka Tjeu, was net als ik een hele tijd instructor bij VDS. Hij vertrok zondag naar Pakistan om voor Unicef de situatie ter plekke op te meten. Alle respect voor Tjeu. Meer info vind je op mathieu.1212.be.

vrijdag 20 augustus 2010

Terug in België

Na een vlotte terugreis ben ik stilaan terug gewend aan het leven in België. Mijn dagen zijn goed gevuld met vakvergaderingen, andere voorbereidingen voor het nieuwe schooljaar en het weerzien met vrienden. Daardoor heb ik overdag niet veel tijd om terug te denken aan Rwanda. Als ik 's nachts m'n ogen sluit, zie ik het wel nog allemaal voor me, dan sta ik terug op het speelveld van de school spelen te organiseren, of in de klassen te vertellen over België, met heel m'n lichaam bijles te geven over breuken en maaltafels...
Hopelijk is het nieuwe trimester goed gestart, loopt het project van de boefjes vlot naar zijn climax toe, en heeft het verdriet van het einde van de vakantie plaats gemaakt voor evenveel enthousiasme als ervoor.

Rechts vinden jullie een laatste fotoreeks, met foto's van de activiteiten op school, de afscheidsspeech, de safari in Akagera National Park...

Voor meer info kan je ook steeds terecht op de blog van Han. Onze activiteiten, vooral tijdens de weekends, hebben enkele weken gelijk gelopen. (Lees vooral het bericht over de kippenfluisteraar).

Voor de Overijsenaren: zondag om 10u spreek ik op het Scoutsdorp op de Druivenfeesten voor het eerst over mijn ervaring als Leraar zonder Grenzen, en de invloed van mijn scouts-bagage daarop.

vrijdag 13 augustus 2010

TV5MONDE : Rendez-vous au Rwanda : épisode 3

TV5MONDE : Rendez-vous au Rwanda : épisode 3

Speeches en tranen

Het zit erop.

Net terug van de school. Gisterennamiddag had het derde leerjaar een ceremontietje voorbereid en en enkele kado's in elkaar geknutseld. Dat gaf me het idee om vandaag een speech te houden voor de kinderen en de leerkrachten, waarin ik mijn diepste respect heb proberen uitdrukken voor het indrukwekkende werk dat ze leveren, ondanks het verleden, maar dankzij hun huidig enthousiasme om helemaal voor Ahazaza te gaan. De valies die uitpuilde van de voetbaluniformen, zit ondertussen vol tekeningen, kaarten, knutselwerken en lokale producten. Moeilijk moment om de leerlingen waarvan je weet dat ze het thuis heel moeilijk hebben, te zien huilen bij je vertrek. Heel moeilijk. Ze klampen zich vast aan je benen alsof ze je nooit meer gaan loslaten. Dat gaan ze ook nooit meer doen. Figuurlijk dan. Soms voel ik me een rotte aap, omdat ik hen hier gewoon achterlaat in hun miserie. Maar goed, dit was een begin. Het werk voor Leraars zonder Grenzen heeft me heel veel inspiratie gegeven voor nieuwe projecten. Plannen voor de toekomst, om het lesgeven in België concreter te maken en de wereld in de klas te brengen, en om mijn vrije tijd in te vullen op zo'n manier dat ik er echt voldoening uit haal.

Dadelijk keer ik nog heel even terug. De 10 "Ninja's", de jongens die gestolen hadden op school en hun geld moesten terugverdienen, wilden me nog één keer apart zien. Het was niet simpel in het begin om hun project op te starten, maar ik heb hen tot inzicht zien komen, en verantwoordelijkheid zien nemen voor wat ze gedaan hebben. Momenteel leggen ze de laatste hand voor de fancy fair die ze organiseren voor de school. Wat ze gedaan hebben kan natuurlijk niet door de beugel, maar soms stuurt de context het individu. Ik praat niet goed, maar probeer te begrijpen. Het zijn één voor één goede kerels met veel talent.

Vanavond neem ik het er nog 1 keer stevig van, met iedereen die ik hier in Gitarama ben tegengekomen en die kan. Collega's van op school, de Amsterdammers, andere grenzelozen...

"Vaarwel Rwanda" ga ik hier op het einde niet schrijven. Het zou te pathetisch zijn, te kort. Te "ik-kom-sowieso-nooit-meer-terug".

Rwanda, hou je goed, ga door, word elke dag kritischer voor jezelf en je leiders, verwerk je verleden op een juiste manier, en vooral: geef je toekomst verder vorm. Investeer radicaal meer in je onderwijs en welzijnsector, behoud ondanks de hardnekkige mondialisering je eigenheid, gun je mensen een afwijkende mening en apprecieer die. En groei.

Wat Ahazaza betreft is mijn boodschap duidelijk: je bent uniek, blijf uniek.

Zo, dat lijkt er al wat meer op.

Murakoze, Rwanda! Murakoze, murakoze.

Jan

ps: de volledige fotoreeks staat begin volgende week online.

maandag 9 augustus 2010

Een dagje beleid...

Vandaag verkiezingen. Als je er meer over wilt weten, spreek me gerust aan na mijn terugkeer. Online houd ik me op de vlakte. Grote Broer leest mee.

Rayina (de directrice) had me gevraagd het schoolbeleid kritisch door te lichten en zowel positieve punten als werkpunen op te lijsten. Ik heb dat gedaan, en daarnet tijdens een heel lang gesprek met haar overlopen. Ziehier een samenvatting:

POSITIEF:

* school met langetermijnplan. In tegenstelling tot de andere scholen hier, weet Ahazaza heel goed waar ze naartoe wil. De bouw van de polyvalente zaal (voor filmvoorstellingen, exposities en lezingen) zal de school op termijn financieel onafhankelijk maken, en dat is een goed plan. Door het "vrije" karakter van de school, kan de school geen beroep doen op financiële ondersteuning, noch van de staat, noch van een of andere religieuze beweging. Rayina weet ook dat ze op haar 77e (!!) voor opvolging moet zorgen, in november arriveert haar opvolgster.

* school met visie. De opvattingen van Decroly (Belgische arts) liggen aan de basis van de pedagogie die hier wordt toegepast. Observer - penser - savoir - agir. Revolutionair in een land waar "van buiten leren" de standaardmethode is. Morgen arriveren 2 leraars van de Decroly-school in BXL om de leerkrachten hier te ondersteunen. Dat wordt interessant!

* radicaal sociaal. Ondanks het feit dat er geen overheidssteun is, weet Ahazaza over de ganse wereld zoveel fondsen te werven dat 1/3 van de leerlingen volledig gratis naar school kan, en dat is hier uniek. Het publiek is dan ook heel gemend, en is in mijn ogen in staat om leerlingen uit de armste sociale klasse uitzicht te geven op universitaire studies. Of gewoon een goede job, want dat is het belangrijkste.

* uniform. Stevig en speels uniform, dat elk verschil in sociale achtergrond elimineert. Iedereen gelijk.

* niveau: het feit dat de leerlingen hier in het vijfde leerjaar vloeiend Kinyarwanda, Engels en Frans spreken, zegt genoeg. Hier wordt gewerkt aan een nieuwe elite. Geen elite die haar strepen verdient op basis van geld, maar op basis van opleiding, kunnen en kritische zin. An American dream is possible.

* responsabilisering leerlingen: elke klas heeft een klasverantwoordelijke, middagverantwoordelijke (er is geen refter), schoenenverantwoordelijke (moeten uit voor ze binnenkomen, anders teveel stof), klassecretaris die alle klasbeslissingen communiceert enz... Er zijn elk jaar op het einde verkiezingen voor de leerlingenraad, en de afgevaardigde van de leerlingen (=voorzitter) is zelfs aanwezig op het oudercontact als te consulteren persoon. 11 jaar!! Ongezien in België, maar evident op Ahazaza.

* indirecte leerlingbegeleiding: de aandacht die gaat op vergaderingen naar de leerlingen die een beurs hebben, getuigt van een groot sociaal engagement van de leerkrachten. Het probleem wordt aangekaart, en er wordt naar oplossingen gezocht die onmiddellijk worden uitgevoerd. Heel leerrijk voor mij als leerlingbegeleider, zowel de problemen die ter sprake komen (eerlijk, soms keert mijn maag om) als de manier waarop ermee wordt omgegaan.

* mentaliteit leerlingen: ik heb hier nog niemand horen klagen over school. De zomeractiviteiten trekken op sommige dagen de volledige leerlingpopulatie aan. Die mannen zijn fier op hun school, dat is alleen al duidelijk als ze de Ahazaza-hymne zingen. "Dynamiques, nous sommes tous uniques!", "Non, ne reculons jamais, avançons dans la bonne direction".

WERKPUNTEN:

* communicatie. 1 maal gehoord is vergeten. Deze week nog installeren we in de leraarskamer een groot bord waarop alle communicatie van de directrice naar de leerkrachten wordt genoteerd. Elke leraar krijgt een grote enveloppe tegen de muur voor persoonlijke communicatie. Er komt een "brainstormwall" voor leerkrachten met ideeën, en er zal ook aandacht gaan naar positieve communicatie. Niet enkel "Imma doit encore nettoyer sa classe", maar ook "Imma était la première à nettoyer sa classe!!".

* positieve stimulansen. Tot nu toe weinig, behoort ook niet tot de cultuur. Net daarom denk ik dat die éne doos koeken op vrijdagmiddag in de leraarskamer, een wereld van verschil kan maken. Ja dat kost, maar ja, dat loont.

* wiskunde: leerlingen hebben heel weinig inzicht. Nood aan handboeken die de wiskunde contextueel benaderen en de praktijk in de klas brengen. Maar daar is Rayina zich heel goed van bewust.

* opvolging leerkrachten. Sommige leerkrachten presteren duidelijk onder hun niveau. Als je een half uur met hen praat, zie je dat ze tot veel meer in staat zijn dan wat ze nu voor de school doen. Het invoeren van functionerings/coachingsgesprekken en werkgroepen zal de besluitvorming democratischer en meer gedragen maken. Op functioneringsgesprekken zullen contractjes gemaakt worden met persoonlijke doelstellingen en een strategie om die te kunnen verwezenlijken. 3 maandelijkse feedback-en evaluatiegesprekken. Probleem is soms de "we doen het morgen wel"-mentaliteit. Enerzijds moet je daar als Europese bezoeker respect voor hebben en je daaraan aanpassen, anderzijds vind ik het ook belangrijk dat ze inzien dat, als je het vandaag doet, je morgen verder staat.

* vakantie-activiteiten. Als Ahazaza wilt dat de activiteiten die we nu op poten zetten, volgende vakantie ook doorgaan, zal er een verantwoordelijke moeten komen die alles op voorhand uittekent. Ik ben bewust enkele mensen heel expliciet aan het betrekken bij de opstellingen van taakverdelingen en voorbereidingen. Voor de volgende dagen zal ik het zelfs grotendeels helemaal uit handen geven.

* Installeren onderzoeks-en observatielabo. Ergens op een zoldertje staan er 5 afgeleefde Mac's van een NGO. In de ene klas ligt wat demo-materiaal, in een andere staat een boekenrek met 7 afgeleefde encyclopediën. Al het onderzoeks-en observatiemateriaal zal in 1 lokaal gebundeld worden. Leerkrachten kunnen dit lokaal reserveren voor hun klas, of zelf gebruiken na schooltijd. Dankzij het project van de Amsterdamse studenten, is er ook op de universiteit een bib voor lagereschoolkids, voor alle scholen uit de regio en kan een interscolair groepje leerlingen wekelijks naar een conversatie-en -onderzoeksgroep.

Er is nog veel werk, maar alleen al het feit dat de directrice zo open stond voor de ideeën, overtuigt me ervan dat Ahazaza (= "Toekomst"), een school is die haar blik op morgen richt. Misschien is de verwezenlijking van alle plannen een totale utopie, maar als je ergens wilt geraken, heb je nood aan een ideaalbeeld. Anders had ik hier ook niet gezeten.

Activiteiten voor morgen: Olympische Spelen. Kampioenen kweken voor de Toekomst. Voor Ahazaza!

Tot blogs,
Jan

ps: dit weekend ging ik met de Amsterdammers 3 dagen op safari in Akagera National Park. Ongelofelijke natuur, de ontspanning deed deugd, de foto's vind je binnenkort, maar ik wil hier nog 5 dagen 200% voor het werk gaan. De rest moet wijken. Daarna val ik steendood 2 dagen in coma denk ik :-).

ps2: fotoreeks 2: activiteiten op school (vooral debat), uitstap naar Kigali en tropisch regenwoud in Nyungwe.

donderdag 5 augustus 2010

Foto's online

Rechts vind je een kleine diavoorstelling van een eerste reeks foto's. Gewoon op klikken, en de foto's worden groter. Dit zijn geen artistieke dingen, doorgaans geen tijd om alles goed af te stemmen.

Op de foto's:
* laatste week trimester 2, toen gaf ik een beetje in elke klas les, zelfs in kleuterklassen. Tijdens schooljaar, dus met uniform voor de kinderen
* voetbalmatch
* rapportuitreiking met ouders
* eerste dagen zomeractiviteiten
* bezoek Kigali

Gevoelige kijkers: opgelet.

Het droge seizoen was nog niet op kruissnelheid toen. Ondertussen lopen de temperaturen hier op 2000m hoogte veel hoger op!

Jan

dinsdag 3 augustus 2010

Kruispunt

Soms komen alle wegen die je in je leven al hebt bewandeld samen. Voor mij is Muhanga een kruispunt. 18 jaar scouts, 10 jaar speelplein, 8 jaar instructor, 3 jaar leraar, 1 jaar leerlingbegeleider, samen met uitdagingen die ik in lang vervlogen tijden of vrij recent met mezelf aanging, en beloftes die ik aflegde aan mensen die er spijtig genoeg niet meer zijn... ik kom het hier allemaal tegen. Ontmoetingen met mezelfd door anderen. Soms bevreemdend, maar zo verrijkend.

De afgelopen dagen waren ongelofelijk druk. Ik ging er even tussenuit om het land te verkennen. Ziehier een overzicht in telegramstijl, de beperkte internetlimiet dwingt me tot bondigheid.

* vrijdagavond: uitgegaan in Kigali met Han, David, Kelvin en Hugo (4 studenten van de Universiteit van Amsterdam die een interscolair talenproject leiden in Muhanga), ook ontmoet: andere Belgen die ook op receptie ambassade waren, allemaal blijven slapen bij Marieke. Marieke werkte voor VSK (met Mommie, Ellen, Sas, Laura...!!) maar doet nu een BTC-stage. Om 7u 's ochtends begon de nacht.

* zaterdag: beetje rondgehangen in Kigali, bus genomen naar Butare (Universiteitsstad, vroeger "Astrida" naar koninging Astrid). Blijven slapen in hotel met zwembad. In bar hotel 2 Amerikanen leren kennen die net terugkwamen van Nyungwe National Parc, mijn bestemming voor zondag.

* zondag: in ochtend met de vier Asmterdamse studenten het Nationaal Museum bezocht in Butare (gift Koning Boudewijn). Daarna enkel met David bus genomen naar Nyungwe National Parc, het oudste stuk tropisch regenwoud op Aarde. Aangekomen, geïnstalleerd op camping, verhalen rond houtvuur bij pintje, puur genieten...

* maandag: vroeg in ochtend opgestaan, de Red Trail ondernomen met Anthony, onze steengoeie gids. Moeilijkste tocht van allemaal, langs 4 prachtige watervallen. Impressionante natuur, kleurrijke vogels, hier en daar een aap. Een woud dat dwingt tot nederigheid. We zijn niet goed bezig met onze natuur. Vanaf nu zal het enige beleid dat ik steun, een beleid zijn dat aanzet tot zuinigheid en solidariteit. Al de rest moet dringend zwaar gerelativeerd worden. Pigé, Elio?

* tijdens busrit terug: geslapen en met David gebrainstormd over activiteiten om aan leerkrachten algemene vakken taalles te geven. Interessant. Daarna nog gaan eten bij de andere Amsterdammers, teruggekeerd naar de boerderij en als een blok in slaap gevallen.

* vandaag: activiteiten op programma: workshops rond verhalen vertellen voor de jongste, en weeral theater met de oudsten. Na de break laddercompetitie (Merci Lieven!! Ik had het nog niet gedaan!) en massagames met de ganse school. Heerlijk, hoeveel energie ik misschien ook gebruik, mijn batterij laadt zichzelf hier heel snel opnieuw op.

Nog heel snel wat "petite histoire" om de samenleving hier wat te schetsen:
* mijn weg naar school duurt zo'n 20 minuten. Gemiddeld vragen zo'n 10 kinderen een knuffel of een hand. "Mzungu, mzungu!" (Blanke man, blanke man...).
* op school geven alle kinderen 's ochtends een hand, aan alle leerkrachten. Ze lopen je eigelijk gewoon omver als je toekomt :-)
* vrouwen en mannen mogen niet intiem doen in het openbaar. Mannen lopen daarentegen wel heel vaak hand in hand of arm in arm. Vrouwen soms ook, maar veel minder.
* een "pintje" is steevast een fles van 65 cl
* Jempi en Everyday, de 2 Colruytmerken, zijn hier luxeproducten. In Kigali is er een verdeler van Colruyt.
* een mis duurt hier gemiddeld 3 uur. In Muhanga alleen al staan zo'n 7 kerken (Apostolisch, Presbyterean, Katholiek, Evangelistisch...) en 1 moskee. 's Zondags wordt je om 6u gewekt door gezang. Willen of niet. "O happy day...!".
* soms zit je in openbare bussen voor 9 personen met bijna 20 man.

Foto's staan al op de computer hier, maar het uploaden lukt niet meer binnen deze limiet.

Binnenkort meer!

Jan

donderdag 29 juli 2010

On peut venir cet après-midi?

Vierde voormiddag speelpleinwerking, tijd voor een tussentijds verslag.

Alle kinderziektes die zich konden voordoen zijn de revue gepasseerd: activiteiten die niet voorbereid zijn, begeleiders die denken dat "vrij spel" wil zeggen dat ze achter een hoekje op hun lui gat kunnen gaan zitten... Gelukkig was ik er op voorbereid, het is ook helemaal niet onlogisch dat ze de drukte soms wat ontvluchten, maar there's no way back. Systematisch moeten ze toch leren om niet altijd beroep te doen op de Mzungu (blanke man) als er iets foutloopt of hun activiteit te vroeg gedaan is. Morgen is niets doen geen optie meer. Iedereen heeft zijn eigen activiteit, we werken met een doorschuifsysteem, en om 14u houden we een evaluatie van de eerste week. Het overgrote merendeel van de leerkrachten is wel echt helemaal mee hoor. De meest cliché activiteiten zijn voor hen zowel als voor de kinderen totaal nieuw: trefbal, tienbal, quiz, vlaggenstok, schattenjacht, drama, 123 piano, variaties op bestaande sporten, biebediebabediebop... De energie van de kids lijkt dan ook nooit op te zijn, die blijven maar gaan. Naar het einde van de voormiddag neemt het aantal valpartijen wel toe. Ach ja, waar goed gespeeld wordt, neemt het aantal schrammen en builen proportioneel toe. Alleen de bloedneuzen, daar moeten we mee opletten. Verliezers durven hier al wel eens een stevige rechter te verkopen aan winnaars. Ook een manier om met frustratie om te gaan, maar niet de juiste natuurlijk.

In de namiddag begeleid ik de 10 boefjes die een mini-onderneming moeten opzetten om het geld terug te betalen aan de school. Niet altijd de makkelijkste jongeren, ik moet ze ook héél kort houden en regelmatig uit mijn krammen schieten en echte gewoon bevelen geven, maar het blijkt de enige taal die ze verstaan. Ik heb wel het gevoel dat ze inzien waarom ze dit moeten doen, en dat ze het au sérieux nemen. In de voormiddag bijvoorbeeld, doen ze mee als lammetjes. Ze boeken ook echt wel resultaat. Om de 2 dagen moeten ze verslag uitbrengen bij de directie, en daar gaan ze wel echt telkens voor. Vanaf volgende week gaan in de namiddag bijlessen door voor de zwakste leerlingen, en worden er een paar vakoverschrijdende projecten gelanceerd, naast de mini-onderneming.

In de weinige tijd die overblijft spreek ik af met andere vrijwilligers of met collega's. Altijd heel boeiend. Dit weekend ga ik naar Kigali (weeral) en Butare, volgend weekend wordt het een National Parc, mét safari. Welk van de drie moet ik nog beslissen, hangt ook af van de 4 vrijwilligers van de Universiteit van Amsterdam, met wie ik de trip waarschijnlijk onderneem.
Activiteit 2 in mijn vrije tijd: lezen over de genocide. Op de een of andere manier boeit dat gebeuren mijn mateloos, hoe gruwelijk ook. Rayina, de directrice, heeft een kast vol boeken over de Rwandese geschiedenis. Een echte aanrader: "Rwanda, essai sur le génocide" van Alain Destexhe, gewezen sectretaris-generaal van Artsen zonder Grenzen Internationaal, en daarna Belgisch senator.

Om af te sluiten even een UNICEF-rapport citeren uit 1995, waar in resultaten staan van psychologisch onderzoek bij Rwandese kinderen:
- 99,99% was getuige van zwaar geweld
- 76,9% verloor minstens 1 nabij familielid in 1994
- 69,5% zag iemand vermoord of zwaar verwond worden
- 61,5% werd met de dood bedreigd
- 90,6% geloofde dat ze zouden sterven
- 57,7% zag moorden of verminking gebeuren met machete
- 31,4% was getuige van verkrachting
- 87,5% zag dode lichamen of stukken ervan.

Voila, cijfers die voor zich spreken. Laat dit echter geen negatieve teneur zijn die afstraalt op het hele bericht, want ik voel mij hier echt als een vis in het water!

Tot blogs,

Jan

zondag 25 juli 2010

"Vos parents, vivent-ils encore...?"

Gisteren bezocht ik de Genocide Memorial in Kigali met Joris en Katrien, 2 Belgen die ik via een collega leerde kennen. Op zich geen groot museum, maar groot genoeg om me recht naar de keel te grijpen en me urenlang te laten piekeren tijdens de terugrit naar Muhanga, en zelfs daarna nog in bed.

Getuigenissen van Rwandezen die hun vrouw verkracht zagen worden en zonder armen en benen zagen verdrinken in de sceptische put, mensen die hun familieleden moesten folteren met machetes, baby's die werden dood gesmeten tegen de muur, vitrinekasten vol ingeslagen schedels, hoopjes ongeïdentificeerde beenderen, kinderen met machetewonden van 40 cm lang, afgesneden vingers, een foto van een meisje zonder ledematen in een plas bloed, wiens schedel een meter verder ligt... je kijkt er de waanzin recht in de ogen. Ik krijg van de kinderen op school vaak de vraag "Vos parents, vivent-ils encore?". Als ik nog maar aan de vraag denk, gaat elk haartje op mijn lijf rechtop staan.

Zestien jaar geleden. ZESTIEN! Ik was verdorie al 10 jaar toen! 1 miljoen doden, afgeslacht als beesten.
Het museumbezoek heeft alles veel concreter gemaakt. Het in de verte staren van je gesprekspartner als je het woord "genocide" laat vallen, ogen samenknijpen en als een gehypnotiseerde beginnen praten... of helemaal toeklappen.

Vandaag geen toerisme, maar werk. Rapporten uitdelen. De taakverdeling voor morgen verliep vlotjes. We werken volgens volgend systeem:

8u (langer slapen!): opening + voorstelling activiteiten
8u15: start activiteiten ronde 1
9u45: pauze
10u15: start ronde 2
11u45: toonmoment creatieve activiteiten + bekendmaking resultaat sport
12u: middagpauze

13u30: begin projectwerk
17u: einde school

Voor morgen zijn de activiteiten sport, teambuilding games, gospel en kleuren met stiften (voor een internationale tekenwedstrijd), telkens begeleid door een Engelstalige en Franstalige leerkracht. Elke ronde gaan dezelfde activiteiten door, maar kiezen de kinderen iets anders. Het laatste kwartier van de voormiddag wil ik dagelijks een showke op poten zetten. Morgen zullen dat de gospel-singers zijn, en een vernissage van de tekeningen.

Ok, genocide-gepieker van me af geschreven. Au travail!

Jan

vrijdag 23 juli 2010

"Ahazaza, my school, give me fire, take me higher..."

Het heeft niet mogen zijn gisteren. Ahazaza haalde het niet van Saint-Augustin. 0 - 0 voor de meisjes, wat op zich heel verdienstelijk was, 4 - 1 voor de jongens. Er zijn verzachtende omstandigheden: Ahazaza heeft nog geen zesde leerjaar, en de spelers van Saint-Augustin waren groter en sterker, ze hadden er een paar veertienjarigen tussen gestoken. De match werd tegen het einde van de eerste helft stilgelegd, omdat onze Ahazaza-supporters heel luid aan het protesteren was tegen het vuile spel van de oudere tegenstanders. Germain, de sportleerkracht van Saint-Augustin heeft er sportief op gereageerd en de oudsten van het veld gehaald. Toen kwam onze goal (het was toen al 3-0), en was de sfeer meer dan uitbundig te noemen. Na de match stapten we met beide scholen zingend en scanderend door de straten van Kabgaye terug naar Muhanga. De verbroedering was een feit.
Ben daarna nog "ene" gaan drinken met Bassoubi, mijn huisgenoot. Maar het werden er al snel een paar meer. Voor mij volstonden een paar glazen water, maar ik heb Bassoubi toch kennis laten maken met de wondere wereld van Dafalgan toen we vanochtend om 6u uit bed moesten voor de laatste schooldag.

Deze voormiddag heb ik enkele klassen samen gezet en een workshop theater gegeven. De leerkrachten zelf waren nog druk in de weer met het schrijven van rapporten. De leerlingen krijgen hier heel grondige feedback: een cijfer én een woordelijke toelichting over hun kunnen over elk onderdeel van de leerstof. Rwanda - België: 1 - 0.
Zondag komen de ouders naar school om het rapport af te halen. Normaal was dat oudercontact morgen gepland, maar door de komst van PresK moet alles wijken.
Het theater zelf was een heel nieuwe ervaring voor de leerlingen. Het improviseren verliep wat onwennig in het begin, maar naar het einde van de voormiddag hebben we een echte impro-match gehouden met de vierde- en vijfdejaars. Weeral zoveel enthousiasme. Het lijkt wel of elk woord dat ze hier op school van een leerkracht horen, voor hen goud waard is. Er was nog een halfuurtje over, en dus ben ik zelf maar aan het improviseren gegaan. "Histoire triste, monsieur!", en dus vertelde ik het verhaal van de hond van peter die gestorven is toen ik in Granada zat, "histoire marrante, monsieur", en dus vertelde ik het verhaal van Jurgen die we vorig jaar met kleren en al in het zwembadje bij Lies en Lars hebben gesmeten. Iedereen aan het lachen en mij aan het nadoen toen ik de val imiteerde.

Nog een grappige anekdote: gisteren droeg ik een lichtblauw hemd, een beige broek en een groene pet. Toen ik naar school stapte, lagen er om de 100m 2 soldaten in het gras, "de veiligheid aan het controleren". Sommigen sprongen recht toen ze me zagen en salueerden me. Toen Kassim (sportleraar) me op school begroette met "Hey, US Army boy!", had ik al snel door hoe dat kwam.

Nu trek ik naar school. Alle activiteitenfiches zijn klaar, ik ga aan de leerkrachten het concept voorstellen en de taken voor maandag verdelen. Hopelijk lukt het, ik ben voorbereid op een moeilijke start. Maar alles is beter dan niks, en na 1 week Ahazaza heb ik vooral het gevoel dat hier héél veel mogelijk is.

Tot binnenkort!

Jan

woensdag 21 juli 2010

L'éducation est le seul capital des pauvres

Gegroet allen!

Voor het eerst op internet hier in Muhanga, Gitarama. 4 dagen reeds in Rwanda, en jawel, al zoveel gebeurd. Ik heb niet zoveel tijd, maar ik probeer snel in een notedop wat impressies neer te schrijven. Wees creatief met gekke woorden.

Het land
Rwanda is prachtig, vanuit de klaslokalen zie ik 8 van de 1000 heuvels. Exotische bomen, vogels, hier en daar een insect dat veel te groot is, krokante kakkerlakken in de badkamer... This is Africa!
De bevolking is gereserveerd - je zou voor minder - maar zeer vriendelijk. Het was heel vreemd om 's nachts (ja, om 19u is het hier al helemaal donker) te landen, een uur naar Muhanga te rijden, en pas 's ochtends iets van het land te zien. Maar geloof me: ongelofelijk.

De school
Nog meer dan toen ik in België was, ben ik overtuigd van het nut van de Ahazaza-school. Het is de enige "vrije" school. Dwz dat er geen enkel dogma aan de basis ligt van het onderwijs dat wordt gegeven, religieus noch moreel, en dat is hier echt wel nodig. Het kweken van een nieuwe, kritische generatie is hoogst nodig, en alles staat dan ook ten dienste van die doelstelling. Adhv allerlei Unicef-handboeken wordt de kinderen aangeleerd kritisch te zien tov alles wat hen wordt voorgehouden en worden ze bewust gemaakt van hun rechten. Ahazaza-kinderen zijn gewoon ook mondiger en "vrijer" dan de andere kinderen die hier op straat rondlopen.

Momenteel hebben de kinderen examens (zelfs in de kleuterschool). Het is de laatste week van het tweede trimester, waarna 3 weken zomervakantie volgen. Daarna trimester 3, en 2 maanden vakantie. De eerste dagen heb ik me vooral bezig gehouden met de jongste klassen, die hebben vaak mondelinge proeven in kleine conversatiegroepen. Ondertussen entertain ik de rest van de klas. Spreken over België, verhalen uitvinden, hun leerstof herhalen voor het examen van de dag erop, spelletjes... van zodra je hen nog maar iets aanbiedt om te doen, zijn de kinderen hier razend enthousiast.

De directrice van de school wint het straathangen van de kinderen tegengaan door de school gewoon open te houden in de vakantie. In de voormiddag zullen er activiteiten zijn à la speelplein, in de namiddag krijgen de zwaksten bijles en doet de rest projectwerk. Voor de activiteiten ben ik fiches aan het maken per activiteit die de leerkrachten kunnen gebruiken met kant-en-klare uitleg. Het is allemaal nieuw voor hen, dus wil ik hen de eerste week goed ondersteunen en. Daarna zullen ze steeds meer zelfs voor de invulling moeten zorgen.

In de namiddag richt ik mijn pijlen op een totaal ander project. Tijdens de maanden mei en juni zijn enkele leerlingen dingen van de school beginnen stelen, en ze hebben die dingen verkocht op de markt. De directrice was toen net in Europa, iedereen stond blijkbaar in rep en roer op school. Van school sturen? Jaar laten overdoen? Het oudercomité had toen beslist dat de leerlingen voor de rest van het jaar de toiletten zouden moeten kuisen, maar dat past helemaal niet in de Ahazaza-visie. Rayina heeft toen beslist om er een naar Afrikaanse normen totaal andere draai aan te geven. De structuur die de leerlingen hadden opgezet, zullen ze moeten vertalen naar een mini-onderneming. Ze krijgen een ganse vakantie de tijd om materiaal te verzamelen (met fiches van de voormalige eigenaars dat ze het materiaal afstaan), een boekhouding aan te leggen, publiciteit te maken... en op het schoolfeest in oktober zullen ze een verkoop moeten organiseren om alles terug te betalen. Voilà zie, zo'n oplossingen moesten er meer zijn. Rayina vroeg me om dat project uit de grond te stampen. Met plezier.

De voetbaltruitjes
Iedereen op school is momenteel nogal zenuwachtig, want morgen gaat er een belangrijke interscholen-competitie door tegen de Saint-Augustin school. Ahazaza staat er goed voor, de sportleraar Kassim is héél gemotiveerd en kan het schoolteam echt positief motiveren. Wat de leerlingen nog niet weten, is dat ze morgenvroeg bij aankomst op school allemaal een eigen voetbal-outfit krijgen mét voetbalschoenen. Zie post hieronder. Kassim was bijna aan het wenen toen hij al de sportkleren zag. We trekken met alle leerlingen naar het voetbalstadium. Ik zweer het u, ik schreeuw de longen uit mijn lijf. Ahazaza zal winnen.

Verblijf
Momenteel telt Ahazaza 3 kleuterklassen en 5 klassen van de lagere school. Volgend jaar opent het zesde jaar zijn deuren, en op termijn komt er zelfs een middelbare school. Er staat ook een polyvalente zaal in de steigers, die de school op termijn financieel autonoom moet maken. Er kunnen filmprojecties doorgaan, lezingen... past natuurlijk allemaal in de basisdoelstelling van de school. Esprit ouvert, école libre.

Daarnaast is er ook een Ahazaza-farm. Een boerderij met klaslokaal in aanmaak, waar boeren zich binnen een paar maanden kunnen komen bijscholen. Ik verblijf in een van de kamers van die boerderij, en deel de keuken met Bassoubi, een Congolese leraar van de school wiens familie in Kigali woont. Ik zat reeds 2 avonden met hem aan een vuurtje thee te maken en naar zijn verhalen te luisteren over zijn vlucht uit Congo vanwege de burgeroorlog, en zijn confrontatie met de genocide bij aankomst in Rwanda. Iedereen draagt hiet littekens van 16 jaar geleden, en eens de mensen je een beetje vertrouwen merk je dat de wonden nog lang niet geheeld zijn.

De keuken is bijzonder sober: 1 kookplaat en een kraan. 's Middags kan ik gelukkig warm eten bij Rayina. Er verblijf momenteel nog Belgisch volk bij haar. Vanavond is er een receptie voor alle Belgen op de ambassade in Kigali. Een Belgische arts komt me oppikken. Ik heb nog nooit onze feestdag gevierd, daarvoor moet je dan naar Rwanda komen, haha.

Ik ontmoette gisteren ook 4 studenten van de universiteit van Amsterdam die hier een project rond talenkennis opgestart hebben. We maakten al enkele plannen om de streek te gaan verkennen in het weekend. Niet slecht, want zaterdag is er in het voetbalstadium een speech van presK, en de toestroom van soldaten spreekt voor zich.

Zo, ik laat jullie, back to school, en daarna naar de ambassade. Duim morgennamiddag voor Team Ahazaza, ze verdienen het. Een verslag en foto's volgen.

Jan


vrijdag 16 juli 2010

Ik ga naar Rwanda en ik neem mee...


School-en verhalenboeken dankzij Katrien, An en Bram.

Brieven van de leerlingen van 4F (Humane), de klas waar ik titularis van was dit jaar.




Potloden, afkomstig van de verloren voorwerpen van het OLC op school, leerlingen van het zesde jaar Moderne Talen, Marie en De Spijker.







Voetbaluitrusting voor een volledige jeugdploeg, dankzij Pieter Paul Bonne, (ondertussen oud-)leerling van onze school, en andere sportkleren gekregen van collega's.





Leren ballen, oa dankzij Piet, de 200 stiften van Gino...

De valies met materiaal voor de school puilt uit, het toegestane gewicht is overschreden, maar ik betaal met plezier een toeslag. De directrice van de Ahazaza-school mailde me ook dat er reeds heel wat geld is binnengestroomd via storting. Nogmaals een dikke merci aan iedereen die op een of andere manier zijn steentje heeft bijgedragen!

Binnen exact 21u vertrek ik. Ik doe m'n best om regelmatig iets te posten, maar dat is natuurlijk geen zekerheid. Foto's uploaden zal al helemaal moeilijk zijn, maar jullie hebben ze alleszins tegoed, desnoods post ik al het beeldmateriaal na mijn terugkeer.

Let this be a voyage into the wild...

Muraho, Rwanda!

woensdag 14 juli 2010

Leuvensestraat 13 en de genocide in Rwanda

In 1994 was ik 10 jaar. Op een dag moest ik naar de mis, als misdienaar. Het was me allemaal onduidelijk waarom juist. Er stond een grote foto vooraan in de kerk, duidelijk een soldaat, vergezeld door 9 kleinere foto’s. Naast de foto’s zaten oud-strijders van beide oorlogen. Eén van hen speelde trompet.

De soldaat die werd herdacht in de kerk van Terlanen was een VN Blauwhelm. Hij woonde in Terlanen, Leuvensestraat 13, op 400 meter van ons huis. “Blauwhelmen zorgen voor Vrede”, herinnerde ik me van op school. Er waren duidelijk niet alleen Blauwhelmen in de wereld. Tienjarigenlogica.

Toen ik toehapte om naar Rwanda te gaan, enkele maanden geleden, ben ik beginnen lezen over de genocide. Ik herbekeek ook enkele films, zoals Hotel Rwanda, vanavond ook toevallig op Canvas. Nadat ik de film voor de eerste keer herbekeken had, trok één zinnetje mijn aandacht: “Bij een aanval op de premier kwamen 10 Belgische VN Blauwhelmen om het leven”. Eén grote foto en 9 kleinere flitsten door mijn hoofd. Associatie.

Vandaag kreeg ik een mailtje van de Belgische Ambassade in Kigali. “La situation est stable”... Op 16 jaar tijd is het land enorm veranderd, “devenu mature”, zoals de directrice van de Ahazaza-school me zei in mei toen ik haar ontmoette in Brussel. Ik maak me geen onnodige zorgen, maar blijf wel realistisch. De presidentsverkiezingen van 9 augustus zullen niet in een vrolijk sfeertje verlopen. Maar politiek is niet de reden waarom ik naar Rwanda trek, en kinderen zijn gelukkig niet de vurigste aanhangers van de presidentskandidaten.

Ahazaza is een “independent school”, “école libre”. Geen onderscheid in ethnische achtergrond of sociale afkomst. Een school waar elk kind recht heeft op onderwijs, indien nodig met studiebeurs dankzij de vele stortingen. Een waarschijnlijk veel te mooie doelstelling om ooit helemaal te kunnen verwezenlijken. En net daarom gooi ik me vanaf zaterdag met m’n volle gewicht ertegenaan. Aan de basis van elk engagement ligt een utopie.

vrijdag 2 juli 2010

Aftellen

11 weken geleden werd ik lid van Leraars zonder Grenzen, na het bezoeken van een woestijnschool in Houda, Marokko. Zware indruk nagelaten op mijn engagement als leraar.

8 weken geleden ging ik in op het voorstel om in de Ahazaza-school in Muhanga les te gaan geven en activiteiten voor de leerlingen te organiseren. 0 seconden getwijfeld.

6 weken geleden lanceerde ik een oproep voor materiaal bij collega's en leerlingen.

5 weken geleden papieren allemaal in orde gebracht.

4 weken geleden begonnen mijn valiezen uit te puilen.

3 dagen geleden werden mijn armen en billen een speldenkussen voor inentingen tegen buiktyphus, tetanus en difterie, hepatitis A en B, gele koorts en polio.

Vandaag start ik een blog. Bedankt, Willem, voor de tekeningen.

Binnen 15 dagen vertrek ik richting Ahazaza-school in Muhanga, op 50 kilometer van Kigali. In afwachting nog een week animatorcursus geven bij VDS.

Alvast bedankt aan iedereen die mee materiaal heeft ingezameld en/of de school financieel steunde. Binnenkort veel meer verslagen en foto's.

Ik popel en wacht af vol ongeduld!