Speeches en tranen

Het zit erop.

Net terug van de school. Gisterennamiddag had het derde leerjaar een ceremontietje voorbereid en en enkele kado's in elkaar geknutseld. Dat gaf me het idee om vandaag een speech te houden voor de kinderen en de leerkrachten, waarin ik mijn diepste respect heb proberen uitdrukken voor het indrukwekkende werk dat ze leveren, ondanks het verleden, maar dankzij hun huidig enthousiasme om helemaal voor Ahazaza te gaan. De valies die uitpuilde van de voetbaluniformen, zit ondertussen vol tekeningen, kaarten, knutselwerken en lokale producten. Moeilijk moment om de leerlingen waarvan je weet dat ze het thuis heel moeilijk hebben, te zien huilen bij je vertrek. Heel moeilijk. Ze klampen zich vast aan je benen alsof ze je nooit meer gaan loslaten. Dat gaan ze ook nooit meer doen. Figuurlijk dan. Soms voel ik me een rotte aap, omdat ik hen hier gewoon achterlaat in hun miserie. Maar goed, dit was een begin. Het werk voor Leraars zonder Grenzen heeft me heel veel inspiratie gegeven voor nieuwe projecten. Plannen voor de toekomst, om het lesgeven in België concreter te maken en de wereld in de klas te brengen, en om mijn vrije tijd in te vullen op zo'n manier dat ik er echt voldoening uit haal.

Dadelijk keer ik nog heel even terug. De 10 "Ninja's", de jongens die gestolen hadden op school en hun geld moesten terugverdienen, wilden me nog één keer apart zien. Het was niet simpel in het begin om hun project op te starten, maar ik heb hen tot inzicht zien komen, en verantwoordelijkheid zien nemen voor wat ze gedaan hebben. Momenteel leggen ze de laatste hand voor de fancy fair die ze organiseren voor de school. Wat ze gedaan hebben kan natuurlijk niet door de beugel, maar soms stuurt de context het individu. Ik praat niet goed, maar probeer te begrijpen. Het zijn één voor één goede kerels met veel talent.

Vanavond neem ik het er nog 1 keer stevig van, met iedereen die ik hier in Gitarama ben tegengekomen en die kan. Collega's van op school, de Amsterdammers, andere grenzelozen...

"Vaarwel Rwanda" ga ik hier op het einde niet schrijven. Het zou te pathetisch zijn, te kort. Te "ik-kom-sowieso-nooit-meer-terug".

Rwanda, hou je goed, ga door, word elke dag kritischer voor jezelf en je leiders, verwerk je verleden op een juiste manier, en vooral: geef je toekomst verder vorm. Investeer radicaal meer in je onderwijs en welzijnsector, behoud ondanks de hardnekkige mondialisering je eigenheid, gun je mensen een afwijkende mening en apprecieer die. En groei.

Wat Ahazaza betreft is mijn boodschap duidelijk: je bent uniek, blijf uniek.

Zo, dat lijkt er al wat meer op.

Murakoze, Rwanda! Murakoze, murakoze.

Jan

ps: de volledige fotoreeks staat begin volgende week online.